Câu Chuyện Cuộc Sống tuần này tiếp tục lên sóng chia sẻ với những câu chuyện: Nuôi dưỡng sự tử tế trong gia đình, Rèn luyện và phát triển tư duy phản biện, Thẳng thắn nhưng đừng làm tổn thương người khác.
Nuôi dưỡng sự tử tế trong gia đình
Nuôi dưỡng sự tử tế trong gia đình là đặt nền móng cho nhân cách của mỗi người, nơi con trẻ học cách yêu thương, sẻ chia và tôn trọng từ những lời nói, hành động giản dị hằng ngày của cha mẹ, để từ mái nhà ấm áp ấy, sự tử tế lớn dần và lan tỏa ra cuộc sống rộng lớn hơn.
Chị N.T.Y.N (Vĩnh Long), chia sẻ: “Trước đây, gia đình tôi thường xuyên xảy ra những tranh cãi nhỏ vì ai cũng bận rộn với công việc riêng. Từ khi tôi động viên mọi người chia sẻ, quan tâm nhau nhiều hơn và biết nói lời cảm ơn, xin lỗi, không khí gia đình đã thay đổi rõ rệt. Các thành viên trở nên thấu hiểu, quan tâm và gắn bó với nhau hơn trước”.
Ông Trần Văn Dương – Chủ tịch Mạng lưới Cơ sở Can thiệp Trẻ rối loạn Phát triển Việt Nam, nêu quan điểm: “Nuôi dưỡng sự tử tế trong gia đình giúp giảm xung đột, xây dựng lòng tin và tạo môi trường sống hài hòa. Đây cũng là nền tảng hình thành nhân cách cho con trẻ, dạy các em biết yêu thương, đồng cảm và trách nhiệm, từ đó lan tỏa những giá trị tích cực ra cộng đồng”.
ThS Võ Minh Thành – Khoa Tâm lý học, Trường Đại học Sư Phạm TP.HCM, nhận định: “Sự tử tế hay lòng trắc ẩn, rộng hơn là trí tuệ cảm xúc, cần có ở tất cả các thành viên trong gia đình, đó là khả năng nhận ra cảm xúc của người khác và ứng xử phù hợp. Sự tử tế không tự nhiên mà có, mà được hình thành từ giáo dục, môi trường và trải nghiệm, trong đó cha mẹ làm gương giữ vai trò then chốt. Khi cha mẹ nói lời cảm ơn, xin lỗi, cư xử lịch sự với con và với ông bà, trẻ sẽ học được nền tảng nhân cách và giáo dục cảm xúc, kết hợp với việc kể chuyện, đặt câu hỏi và cho trẻ đóng vai để biết cách sẻ chia, an ủi và quan tâm người khác”.
ThS Nguyễn Ngọc Hạnh My – Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng, nêu quan điểm: “Xây dựng sự tử tế chính là sợi dây gắn kết gia đình, tạo thêm nhiều sự tương tác giữa cha mẹ và con cái, và điều quan trọng nhất là cần được thực hiện thường xuyên, đều đặn. Sự tử tế không chỉ là một chủ đề nhắc thoáng qua mà được nuôi dưỡng trong từng bữa cơm, câu chuyện và cách trẻ ứng xử với người xung quanh. Khi những bài học ấy lặp lại một cách tự nhiên, chúng trở thành ký ức bền chặt, để sau này trong lòng trẻ, cha mẹ không chỉ là người yêu thương, nâng đỡ mà còn là người định hướng và gieo mầm lòng tử tế”.
Nuôi dưỡng sự tử tế trong gia đình chính là xây nền cho yêu thương bền vững. Khi sự tử tế trở thành thói quen, gia đình sẽ là nơi mỗi người được là chính mình và lớn lên trong bình an.
Clip Nuôi dưỡng sự tử tế trong gia đình: https://www.youtube.com/watch?v=Gf5SkBGQBHg
Rèn luyện và phát triển tư duy phản biện
Rèn luyện và phát triển tư duy phản biện giúp mỗi người biết suy nghĩ độc lập, đặt câu hỏi và đánh giá vấn đề một cách khách quan thay vì tiếp nhận thông tin thụ động. Đây là kỹ năng quan trọng để học tập hiệu quả, ra quyết định đúng đắn và thích ứng linh hoạt trong cuộc sống hiện đại.
Anh Trọng Hiếu (TP.HCM), chia sẻ: “Nhiều bạn trẻ hiện nay dễ tin vào thông tin trên mạng xã hội khi chưa được kiểm chứng, từ đó có thể bị dẫn dắt và đưa ra những quyết định sai lầm. Tư duy phản biện giúp con người suy nghĩ độc lập, biết kiểm tra thông tin và không bị cuốn theo đám đông”.
Chị Như Quỳnh (TP.HCM), bày tỏ: “Khi thiếu tư duy phản biện, nhiều người dễ nghe theo ý kiến người khác, không dám tranh luận hay suy nghĩ sâu. Điều này khiến họ kém cạnh tranh trong công việc, dễ mắc sai lầm và các mối quan hệ cũng bị ảnh hưởng do thiếu sự chủ động”.
ThS Nguyễn Văn San – Phó Trưởng khoa Khoa học Xã hội, Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng, nêu quan điểm: “Tư duy phản biện giúp chúng ta tiếp cận thông tin đã được kiểm chứng qua việc tìm hiểu tư liệu và phân tích bằng lý trí, tránh tranh luận dựa trên cảm xúc. Để làm rõ một vấn đề, cần có sự trao đổi công khai, công bằng và xem xét từ nhiều góc nhìn khác nhau nhằm đạt được nhận định đúng đắn. Khi tiếp nhận một thông tin, chúng ta cần chủ động tìm hiểu từ nhiều nguồn khác nhau để làm rõ sự thật. Trong quá trình tranh biện, việc tôn trọng sự khác biệt và ý kiến của người khác là rất quan trọng, cùng với thái độ khiêm tốn, chân thành và sẵn sàng học hỏi lẫn nhau để hiểu vấn đề một cách thấu đáo”.
Ông Trần Văn Dương – Chủ tịch Mạng lưới Cơ sở Can thiệp Trẻ rối loạn Phát triển Việt Nam, nêu nhận định: “Tư duy phản biện giữ vai trò quan trọng không chỉ với người lớn mà cần được rèn luyện cho trẻ ngay từ nhỏ. Cha mẹ nên khuyến khích trẻ đặt câu hỏi, biết giải thích có lý do, được quyền lựa chọn và chịu trách nhiệm với quyết định của mình, đồng thời học qua thảo luận cởi mở, không áp đặt. Trong bối cảnh bùng nổ thông tin đa chiều, giáo dục tư duy phản biện giúp trẻ phân biệt đúng sai, thật giả và nhìn nhận cuộc sống một cách rõ ràng, tỉnh táo”.
Rèn luyện và phát triển tư duy phản biện giúp mỗi người tự tin suy nghĩ độc lập và lựa chọn đúng đắn. Khi biết phân tích và nhìn nhận đa chiều, chúng ta sẽ học tập tốt hơn và sống chủ động hơn mỗi ngày.
Clip Rèn luyện và phát triển tư duy phản biện:
https://www.youtube.com/watch?v=slMR2GjoUwc
Thẳng thắn nhưng đừng làm tổn thương người khác
Thẳng thắn là cách giúp con người giao tiếp rõ ràng và chân thành, nhưng thẳng thắn cần đi cùng sự tinh tế và tôn trọng. Khi biết nói điều cần nói đúng lúc, đúng cách, chúng ta không chỉ bảo vệ sự thật mà còn gìn giữ cảm xúc và mối quan hệ với người khác.
Chị L.T.N.B (TP.HCM), chia sẻ: “Trước đây, khi làm chung dự án với một người bạn thân ở trường, tôi nghĩ rằng góp ý thẳng thắn sẽ không có vấn đề gì. Vì vậy, khi thấy bạn làm việc chưa tốt, tôi đã nói thẳng trước mặt mọi người rằng bạn thiếu trách nhiệm và ảnh hưởng đến tập thể”.
Chuyên gia tâm lý Cao Kim Thắm – Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam, nêu quan điểm: “Sự khác biệt giữa thẳng thắn xây dựng và thẳng thắn gây tổn thương nằm ở mục đích và thái độ. Thẳng thắn tích cực giúp người khác nhận ra vấn đề để thay đổi tốt hơn, còn nói chỉ để thỏa cảm xúc cá nhân dễ làm tổn thương và mất đi các mối quan hệ”.
ThS Nguyễn Hiếu Văn – Viện Nghiên cứu, Đào tạo và Ứng dụng Tâm lý IPRTA, nhận định: “Nhiều người dễ nóng giận, bộc phát vì không kiểm soát được cảm xúc, nên việc quản lý cảm xúc là rất cần thiết và khác với kìm nén. Quản lý tốt giúp ta nhận ra vấn đề, điều chỉnh hành vi khi bình tĩnh và khi góp ý hay phê bình người khác cần đi kèm giải pháp để họ hoàn thiện hơn”.
Chuyên gia tâm lý Cao Kim Thắm – Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam, nêu quan điểm: “Trước khi nói, chúng ta cần suy nghĩ kỹ như lời dạy “uốn lưỡi bảy lần trước khi nói”, nhất là khi đang mất bình tĩnh. Việc hít thở giúp giữ bình tĩnh, tách khỏi cảm xúc tiêu cực và đặt mình vào vị trí người nghe để lời nói, góp ý trở nên xây dựng và tích cực hơn”.
Thẳng thắn nhưng không làm tổn thương người khác giúp lời nói trở nên có giá trị và được lắng nghe. Khi chân thành đi cùng sự tử tế, các mối quan hệ sẽ bền chặt và đầy tin cậy.
Clip Thẳng thắn nhưng đừng làm tổn thương người khác:
https://www.youtube.com/watch?v=LiWK5CEB1BA
Câu Chuyện Cuộc Sống là chương trình có thời lượng 7-9 phút khai thác thông tin đa chiều,
khách quan về các vấn đề đời sống xã hội đang được công chúng quan tâm. Bằng những cuộc đối thoại ngắn kết hợp video dàn dựng, phóng sự phản ánh, Câu Chuyện Cuộc Sống làm khơi gợi lên những chủ đề đang được xã hội quan tâm như: đạo đức gia đình, trách nhiệm với xã hội, pháp luật, pháp lý, văn hóa, an toàn sống của những cá nhân, tập thể điển hình,…
Bên cạnh đó, Câu Chuyện Cuộc Sống còn chia sẻ những ý kiến phân tích, đánh giá từ các chuyên gia, những suy ngẫm, trăn trở về các sự kiện, vấn đề trong xã hội đã, đang và sẽ diễn ra; Đồng thời, chương trình còn tạo nên kênh thông tin phản biện, định hướng dư luận xã hội, mang đến những kỳ vọng về sự tốt đẹp, an lành và hướng thiện.
Câu Chuyện Cuộc Sống phát sóng vào lúc 19:50 Thứ Ba, Thứ Năm và Thứ Sáu hàng tuần trên kênh THVL1. Chương trình do Báo và phát thanh, truyền hình Vĩnh Long phối hợp Jet Studio thực hiện.
Gia Hưng
